Klachten

Wat zijn de klachten en afwijkingen, die passen bij artritis psoriatica?

Pijn, zwelling en stijfheid bij artritis
Naast eventuele huidklachten, heeft u waarschijnlijk last van pijn, zwelling en stijfheid soms gepaard gaande met roodheid en warmte  in uw grote gewrichten, vingers of tenen. Ook kan pijn en stijfheid voorkomen in de rug en het bekken. Dit komt doordat de gewrichten zijn ontstoken(artritis). Soms zijn alle gewrichten in het lichaam ontstoken, soms zijn het er maar één of twee. Soms heeft iemand veel klachten, soms weinig tot geen.

Dactylitis
Dactylitis is karakteristiek voor artritis psoriatica. Hierbij zijn de tenen vaker dan de vingers  geheel opgezwollen door het gelijktijdig  ontstoken-zijn van de buigpezen en de kleine teen- en vingergewrichten, waardoor de tenen/vingers een worstvormig uiterlijk krijgen. Men noemt dit vaak worsttenen en worstvingers.

Dactylitis kan 'spontaan' ontstaan en gaat vaak gepaard met roodheid, pijn en functieverlies. Als u ontstoken tenen hebt, wordt de pijn gevoeld aan de onderzijde van de voet, vooral bij het lopen en  bij het traplopen. Als u ontstoken vingers hebt , kunnen de aangedane vingers zo dik zijn, dat zij niet meer goed gebogen kunnen worden. Het wordt dan moeilijker om te schrijven of een sleutel om te draaien. Vooral 's ochtends na de nachtrust of als u langere tijd in dezelfde houding hebt gezeten, kunt u stijf zijn en last hebben van startpijn in voeten en/of handen. Soms wordt de dactylitis echter in het geheel niet opgemerkt. Er zijn dan wel afwijkingen, maar geen klachten. Het is dus belangrijk, om goed onderzoek te doen.

Peesproblematiek anders dan dactylitis.
Vaak zijn de peesaanhechtingen bij artritis psoriatica alleen geïrriteerd, wat veel pijn en functieverlies kan geven, zonder dat er wat te zien is. Soms zijn de pezen echter duidelijk ontstoken, hetgeen niet alleen pijnlijkheid maar ook een zichtbare zwelling kan geven. Deze peesproblematiek kan voorkomen in iedere pees in het lichaam, maar het meest worden de voeten en dan met name de Achillespees en de peesplaat aan de onderzijde van de voet (fascia plantaris) aangedaan. De pijn en de stijfheid ontstaan vooral in de nacht door het stilliggen. Even bewegen doet de pijn en de stijfheid verbeteren, maar teveel doen geeft weer meer pijn met name in de hiel.

Erosies
Een gewricht bestaat uit twee botuiteinden, die ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. Deze uiteinden zijn bekleed met kraakbeen: een glad verend weefsel dat  schokken opvangt en een soepele beweging van de botuiteinden mogelijk maakt. De twee botuiteinden worden bij elkaar gehouden door een gewrichtskapsel en door gewrichtsbanden. De binnenzijde van het kapsel is bekleed met een slijmvlieslaagje dat gewrichtssmeer aanmaakt. 
Bij artritis psoriatica treden er ontstekingen op in de gewrichten. Hierdoor kan een beschadiging van het kraakbeen ontstaan, hetgeen kan leiden tot radiologisch aantoonbare schade aan het gewricht. Dit is schematisch weergegeven in bovenstaande figuur.

Bij een gewrichtsontsteking wordt het slijmvlieslaagje dikker  en gaat ontstekingsvocht aanmaken. Dit leidt vaak tot zwelling, pijn en stijfheid. Door de ontsteking gaat het aangedane gewricht  warmer aanvoelen en kan ook wat rood worden. Uiteindelijk worden het kraakbeen en het onderliggende bot “”aangevreten”” door de ontstekingen. Deze “”aanvretingen “” worden erosies genoemd.

Het ontstaan van erosies in  de gewrichten merkt u misschien niet op, maar het is  wel een belangrijke maat voor de ernst en de ziekteactiviteit van de artritis psoriatica en vertelt ons iets over de agressie van de ziekte en het effect van de behandeling, dus ook over het verloop  van de artritis in de tijd. Dit zijn dus belangrijke gegevens om in maat en getal vast te leggen.

Op de röntgenfoto’s zien erosies eruit alsof muizen  kleine hapjes uit het bot genomen hebben. Deze  muizenhapjes betekenen meestal blijvende schade aan het gewricht, hetgeen soms kan leiden tot  verlies van functie van het aangedane gewricht.  Dat merkt u misschien ook niet zo, maar dat is wel de reden om elk jaar röntgenfoto’s te maken en deze foto’s te vergelijken met elkaar. Dat leert ons wat over de progressie van de aandoening, dus ook iets over het effect van de ingestelde behandeling.

Met gestandaardiseerde meetmethoden kunnen de erosies in kaart worden gebracht. Erosies die nieuw ontstaan of uitbreiden in aantal en in grootte zijn belangrijke gegevens. Zij vertellen ons iets over het voortschrijden van de ziekte, over (blijvende) schade in de gewrichten , over de agressie van de ziekte en over de effecten van de behandeling.  Daarom spelen uw röntgenfoto’s dus ook een belangrijke rol in deze studie.

Klachten buiten de gewrichten, pezen en en de huid.
Naast de gewrichten en pezen, peeskokers en hun aanhechtingen kunnen ook  de ogen, urinewegen en darmen in het ontstekingsproces betrokken raken. Door chronische ontstekingen in het lichaam ontstaat eveneens een grotere kans op hart- en vaatziekten. Het is dus heel zinvol om te streven naar een zo vroeg mogelijke herkenning van de ziekte, dus een snelle diagnose en een zo snel mogelijk ingestelde, optimale behandeling. Hoe minder ontsteking, hoe minder schade, hoe beter het uiteindelijk is voor de patiënt.

Vermoeidheid
Ontstekingen kunnen gepaard gaan met een gevoel van lusteloosheid en vermoeidheid. Dit is onder andere een gevolg van de ontstekingspijn die u 's nachts uit uw slaap houdt.

Huidklachten
Bij  ontsteking van de huid treden vaak verdikking van de huid, roodheid en veel schilfering op. Meestal doet  psoriasis geen pijn. Het kan echter voorkomen, dat er toch pijnlijke plekken zijn zoals bijvoorbeeld gevoelige plekken of plekken die opengekrabt zijn.
 

Lees verder

 

 

 

(Bron: Reumafonds)